Temel matematik
Sayılar, oran-orantı, üslü-köklü ifadeler, denklem kurma ve temel işlem bilgisi sayısal soruların altyapısıdır. Konular kısa tekrarlarla pekiştirilmeli, ağırlık soru çözümüne verilmelidir.
Sayısal + sözel akıl yürütme
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı
Sayısal ve sözel akıl yürütme becerilerini, soru tiplerini ve çalışma düzenini anlatan ALES hazırlık sayfası.

Program Özeti
ALES, lisansüstü eğitim ve akademik kadro başvurularında kullanılan, sayısal ve sözel akıl yürütme becerilerini ölçen bir sınavdır. Kapsamı klasik lise konu listesi gibi görünse de sınavın asıl odağı hızlı düşünme, bağlantı kurma ve verilen bilgiyi doğru yorumlamadır.
Sayısal bölümde temel matematik, problem çözme, tablo-grafik okuma ve mantıksal ilişki kurma becerileri öne çıkar. Sözel bölümde ise paragraf, anlam ilişkileri ve sözel mantık soruları adayın okuma hızını ve dikkatini ölçer.
ALES hazırlığında uzun konu anlatımlarından çok soru tipi tanıma, çözüm stratejisi ve süre baskısı altında doğru karar verme çalışmaları önemlidir. Düzenli deneme analizi, puan türüne göre hangi alana ağırlık verileceğini netleştirir.
Güncel kapsam notu
ALES içeriği, ÖSYM'nin 2026-ALES kılavuzunda belirtilen sayısal ve sözel test yapısı dikkate alınarak hazırlanmıştır. Sınav, bilgi ezberinden çok akıl yürütme ve süre yönetimi becerisini ölçer.
Dersler ve Konular
Her başlık, öğrencinin derste ne öğreneceğini ve sınavda hangi beceriyi kullanacağını açıkça görebilmesi için paragraf halinde açıklandı.
ALES sayısal testi, işlem becerisini mantıksal çözüm planıyla birleştirir.
Sayılar, oran-orantı, üslü-köklü ifadeler, denklem kurma ve temel işlem bilgisi sayısal soruların altyapısıdır. Konular kısa tekrarlarla pekiştirilmeli, ağırlık soru çözümüne verilmelidir.
Yaş, iş, hareket, yüzde, kar-zarar ve karışım gibi problem türleri ALES'te doğrudan veya mantık sorularıyla birleşik biçimde gelebilir. Çözümde denklem kurma hızı belirleyicidir.
Tablo, sıralama, ilişki ağı, şekilsel düşünme ve koşullu çıkarım soruları ALES'in ayırt edici alanıdır. Veriyi düzenli not etmek çözümü hızlandırır.
Temel geometri, alan-çevre, üçgen-dörtgen ilişkileri, grafik ve tablo yorumlama sorularında görsel bilgiyi matematiksel ifadeye çevirmek gerekir.
ALES sözel testi, hızlı okuma ile mantıksal anlam kurma becerisini birlikte ölçer.
Ana düşünce, yardımcı düşünce, çıkarım, yazarın tutumu ve anlatım akışı soruları düzenli okuma pratiği ister. Paragrafta amaç metni ezberlemek değil, sorunun istediği bilgiyi ayıklamaktır.
Sıralama, eşleştirme, koşul ve tablo soruları sistemli not tutma becerisine dayanır. Bu alanda soru metnini küçük parçalara bölmek süre kazandırır.
Cümleler arasındaki neden-sonuç, karşıtlık, amaç, koşul ve açıklama ilişkileri doğru bağlaç ve anlam seçimini gerektirir.
Paragraf tamamlama, düşüncenin akışını bozan cümle ve cümle sıralama soruları metnin planını görmeyi ister. Bu sorularda konu akışı ve referans ifadeleri takip edilmelidir.
ALES'te net artırmak kadar sınavı hangi sırayla çözeceğini bilmek de önemlidir.
Sayısal, sözel ve eşit ağırlık puan türleri adayın hedeflediği programa göre farklı önem taşır. Çalışma planı bu hedefe göre sayısal-sözel dengesini kurmalıdır.
ALES soruları uzun ve dikkat isteyen yapıdadır. Aday, kolay soruları hızlı geçme, zor soruyu işaretleyip dönme ve bölüm içinde zamanı bölme alışkanlığı kazanmalıdır.
Deneme sonrası yalnızca nete bakmak yeterli değildir. Hangi soru tipinde süre kaybedildiği, hangi hatanın bilgiden veya dikkatten kaynaklandığı ayrıca not edilmelidir.
Çalışma Planı
Konu anlatımı tamamlandığında çalışma bitmiş sayılmaz. Her sınav için öğrenilen konunun soru diline çevrilmesi, yanlışların sınıflandırılması ve haftalık tekrar planına alınması gerekir.
ALES hazırlığı kısa ama disiplinli tekrarlarla hızlı sonuç verebilir.
Her yanlış soru, ait olduğu soru tipiyle birlikte kaydedilirse aday hangi mantık kalıbında zorlandığını görür ve tekrarını daha hedefli yapar.
Konuyu öğrenen aday mutlaka zamanlı mini set çözmelidir. ALES'te doğru cevap kadar doğru sürede cevaplamak da puanı etkiler.
Resmi Kaynaklar
ALES kayıtları